Waarom voel ik mij door God verlaten?
Dat kan een pijnlijke vraag zijn in het hart van de rechtvaardige.
Antwoord 1: Om bij het leven te horen
Over somberheid praten is ongemakkelijk. Daarom verfraaien veel mensen hun met-mij-gaat-het-goed-internetpagina’s. Zo ontstaat gemakkelijk de indruk dat ik de enige ben die geen lichtpuntjes meer ziet. Het leven zelf is echter vol duisternis. Die duisternis is zichtbaar in lijden en dood, maar zit ook onzichtbaar vanbinnen.
Om verbinding te maken met het ware leven moet ik ook verbinding aangaan met de godverlatenheid die bij dit leven hoort. Het wegstoppen van deze pijn lijkt rust te geven, maar leidt juist tot vervreemding van het echte leven. Met deze blog wil ik de menselijke neiging om voor de leugen te kiezen doorbreken door juist wél over deze ongemakkelijke onderwerpen te schrijven. Ik heb al ervaren hoe helend het is om woorden te geven aan mijn pijn. Wanneer ik de duisternis in mijzelf er laat zijn, zet ik de eerste stap richting de levende God.
Antwoord 2: Om bij de kerk te horen
In de kerk kunnen bij de vraag naar geestelijke verlating al snel dooddoeners en drogredenen opkomen. Net als bij de vrienden van Job wordt soms verondersteld dat er wel sprake zal zijn van zonde. Deze goedbedoelde oppervlakkigheid verdiept echter alleen maar het gevoel van verlatenheid en wekt de neiging om uit de kerk weg te vluchten.
Op het eerste gezicht lijkt de verlating door God de verbondenheid met de kerk onder druk te zetten. Wanneer echter het gesprek wordt gezocht met de wereldkerk van alle eeuwen, blijkt dat binnen de christelijke traditie een rijke literatuur bestaat over geestelijke verlatingen [1]. Wie zich geestelijk verlaten voelt, staat niet alleen, maar is verbonden met talloze gelovigen die dit hebben ervaren, gedeeld en op basis daarvan onderwijs hebben gegeven.
Antwoord 3: Om op Jezus te lijken
In mijn eigen duisternis heb ik ervaren dat Jezus nabij is en mij verstaat, omdat Hij deze pijn dieper heeft doorleefd. Door de godsverlating word ik intiemer met Hem. In deze verlating word ik gelijkvormig aan het beeld van Jezus. Hij ging dwars door de verlating heen en hield Zich daarin vast aan God, zoals Hij uitroept in Mattheüs 27:46:
“Mijn God! Mijn God! Waarom hebt Gij Mij verlaten?”
Alleen in de duisternis kan ik deze woorden gelovig naspreken. Dat Hij aanwezig is in de geestelijke verlating, is alleen daar te ervaren.
נֶחָמָה
Troost,
Gert Jan
[1] Gisbertus Voetius, Vertaling en commentaar, deel II van De praktijk der godzaligheid, vert. C.A. de Niet (Utrecht: De Banier, 1996), 397–442.
Titelfoto: Guilhem Vellut, Église Saint-Laurent, 2021, CC BY 2.0.
