Wat zijn redenen om mij te laten bekritiseren? Kritiek kan immers erg pijn doen.

Reden 1: Oorsprong

De eerste reflex is om bij die pijn weg te gaan door kritiek niet toe te laten of, als zij al is binnengekomen, haar uit te schakelen. Moeten we daarom maar stoppen met kritiek? De oorsprong van kritiek is God, omdat Hij eerlijk en rechtvaardig is. Het is opvallend hoe scherp Gods kritiek op mensen kan zijn. Hij doet dit uit liefde, opdat wij niet blijven doorrennen op de weg naar zelfvernietiging. Ik ben het helemaal eens met Zijn kritiek, totdat blijkt dat die over mijzelf gaat. Zo heeft God kritiek op koning David in 2 Samuël 12:7:

“Gij zijt die man!”

Deze kritiek komt hard aan (Psalm 51:10).

Reden 2: Groei

God gebruikt kritiek om ons bij te schaven, zodat wij op Jezus gaan lijken [1]. Dat doet pijn, omdat kritiek verandering van ons vraagt. Bovendien gebruikt God daarvoor vaak stekelige mensen als schuurpapier. Vanuit onze eerste reflex is er voldoende reden om met zulke kritische mensen te gaan vechten of om voor hen te vluchten. Het is echter een oefening in levenskunst om pijnlijke kritiek te ontvangen als een zegen tot geestelijke verandering. Kritiek is de uitnodiging om door de open deur te gaan die toegang geeft tot geestelijke groei.

Reden 3: Volwassenheid

Zelfreflectie hoort bij volwassenheid: de kritische stem van God ons eigen maken en ook zelf op een eerlijke en gerechtvaardigde manier kritisch naar onszelf kunnen kijken, zoals wij ook met afstand naar anderen kijken. Ik heb ervaren dat de gedachten uit deze blog ook zo voor mij werken. In verschillende artikelen kijk ik van een afstand kritisch naar het verschijnsel van de sociale groep. Ik heb moeite om mij in een sociale groep thuis te voelen. Daarom ben ik graag alleen, bijvoorbeeld om aan dit stuk te schrijven. Deze observatie is het startpunt voor kritische zelfreflectie. Want mijn functioneren is opmerkelijk. God heeft immers Zelf gezegd dat het niet goed is dat de mens alleen is (Genesis 2:18). Onze mannelijke en vrouwelijke lichaamskenmerken laten zien dat wij ontworpen zijn voor gemeenschap. De Drie-enige God is Zelf gemeenschap. Daarom zijn wij bedoeld om gemeenschap te hebben met God en met elkaar (1 Johannes 1:3). De christelijke kerk is het lichaam van Christus en daarmee een gemeenschap van vele leden (1 Korinthe 12:12–27). Elk lid is nodig om dit lichaam als geheel te laten functioneren. Deze waarheid, af te leiden uit zowel de natuur als de Bijbel, dwingt mij tot kritische zelfreflectie op mijn sociale functioneren. En de uitkomst daarvan? Als ik een eerlijk antwoord heb gevonden, zul je dat kunnen lezen in een toekomstig artikel.

Conclusie: Liefde

Liefde is de reden om kritiek te willen ontvangen: van God, van anderen en van mijzelf, om geestelijk te groeien tot volwassenheid.

אַהֲבָה

Liefde,

Gert Jan

[1] Jamie Buckingham, De zegen van kritiek: Hoe God mensen gebruikt om ons te vormen, vert. Inge Verschoor-Leenhouts en Mieke Appelo (Hoornaar: Gideon, 1994), 25, 153.

Titelfoto: aangepast uit truthseeker08, Indikanta fingro, 2016, CC0 1.0.