Wat is de weg om een kerkelijk conflict op te lossen? De kerkelijke verdeeldheid laat zien dat dit in de praktijk niet zo simpel is.

Weg 1: Menselijk innerlijk
De apostel wijst de weg uit een conflict in de brief aan de Filippenzen (Filippenzen 4:2–3) [1]. Hij wijst erop dat we niet moeten handelen uit eigen belang of eigen eer (Filippenzen 2:3). Dit laat zien dat de bron van een conflict ligt in het menselijk innerlijk. Als ik namelijk mijn eigen belang of eer centraal stel, is het conflict met de ander in feite al aanwezig, terwijl er ogenschijnlijk nog niets aan de hand is. Het is dan wachten op het moment waarop ik denk dat mijn belang of eer door de ander wordt geschaad en dan komt naar buiten wat er van binnen leeft.

Wanneer bovendien het belang van de ander strijdig is met mijn belang, is het conflict geboren. Voor we het weten is de situatie onoplosbaar en lijkt uit elkaar gaan de enige weg. De kerkgeschiedenis is vol met voorbeelden die dit illustreren.

Weg 2: Nederig innerlijk
De apostel wijst echter een andere weg. Als de hele gemeente vervuld is van en geleid wordt door de Heilige Geest, is de gemeente één van Geest. Dan zijn eigen belang en eigen eer niet langer richtinggevend, maar staat nederigheid centraal (Filippenzen 2:1–2). Als de ene Geest van God allesbepalend is in het doen en laten van de gemeente, krijgt deze eenheid in de Geest prioriteit bij het oplossen van conflicten. De hoogmoed van het menselijk innerlijk wordt dan bestreden door diezelfde Heilige Geest.

Hoewel nederigheid in de christelijke kerk als een deugd wordt beschouwd, leiden nederige woorden in de praktijk niet automatisch tot nederige daden. Hoe ziet die nederigheid er dan in de praktijk uit?

Weg 3: Messiaans innerlijk
De apostel wijst op de Messias als het voorbeeld van de gezindheid van nederigheid (Filippenzen 2:5):

“Want dat gevoelen zij in u, hetwelk ook in Christus Jezus was;”

Jezus vernederde Zich (Filippenzen 2:6–11):

1. Door Zijn rechtmatige goddelijke eer los te laten.
2. Door Zijn hemelse heerlijkheid af te leggen.
3. Door als het Woord een dienende positie aan te nemen.
4. Door als Schepper een menselijk schepsel te zijn.
5. Door als het Leven gehoorzaam Zijn leven af te leggen.
6. Door als de Rechtvaardige Zich als een misdadiger te laten kruisigen.

Jezus houdt niet vast aan het Zijne, maar maakt Zichzelf tot het uiterste leeg.

Toepassing: Messiaanse gezindheid
De apostel roept op dat deze Messiaanse gezindheid ook in de gemeente aanwezig is. Daarmee wijst hij de weg om een conflict in de gemeente op te lossen.

שָׁלוֹם

Vrede,

Gert Jan

[1] Marde Christian Stenly Mawikere, Sudiria Hura, Jean Calvin Riedel Mawikere, Daniella Beauty Melanesia Mawikere, “Learning From The Humility And Sacrifice Of Christ In Easing Conflict,” Vox Dei: Jurnal Teologi & Pastoral 5 no. 2 (2024): 185–205.

Titelfoto: George Hodan, Om twee vuisten slaan, CC0 Public Domain.