Wat is de macht van de duivel? In het moderne denken is de duivel vaak niet meer dan een sprookjesfiguur en kan hij daarom geen werkelijke macht hebben.

Frame 1: Taal

Zelfs ik probeer op dit moment met taal invloed uit te oefenen. Beïnvloeden kan alleen als ik je mee kan nemen in mijn verhaal. Wanneer je door een boodschap positief of negatief wordt geraakt, word je zelf onderdeel van de vertelling.

Politici maken daarom graag gebruik van framing. Met woorden wordt een bepaalde bril opgezet waardoor een boodschap aannemelijk lijkt. Wie deze bril opzet, stapt als het ware in het verhaal en wordt overtuigd door de interne logica ervan. Framing legt vaste verbanden in onze hersenen tussen verschillende elementen van een verhaal en stuurt zo ons interpretatievermogen, vaak zonder dat wij ons daarvan bewust zijn.

Frame 2: Duivel

De duivel oefent zijn invloed uit via mensen [1]. Doordat de mensheid in zijn frame is gestapt, bevindt de wereld zich onder zijn macht. Achter allerlei frames moeten wij daarom de duivel leren herkennen.

Zijn invloed zit vaak juist in wat hij niet zegt. Wanneer wij zijn bril opzetten, lijkt zijn zienswijze redelijk. In het moderne denken hebben wij de duivel afgeschaft. Maar net als bij een vijandige geheime dienst werkt verborgen beïnvloeding juist bijzonder effectief. De stem lijkt immers van binnenuit te komen.

Frame 3: Woord

In de verzoeking van Jezus zien wij hoe Hij reageert op de framing van de duivel. Jezus gaat niet discussiëren over afzonderlijke onderdelen van het frame, omdat Hij daarmee juist in dat frame zou stappen.

Jezus doorziet wat er niet gezegd wordt. Dat kan Hij omdat Hij volledig vertrouwd is met het Woord van God. Ook doorziet Hij dat de duivel invloed uitoefent via de mensen om Hem heen. Daarom zegt Hij tegen Petrus in Mattheüs 16:23:

“Maar Hij, Zich omkerende, zeide tot Petrus: Ga weg achter Mij, satanas! gij zijt Mij een aanstoot, want gij verzint niet de dingen, die Gods zijn, maar die der mensen zijn.”

De duivel maakt gebruik van het gegeven dat het kruis niet past binnen het menselijke denkkader (1 Korinthe 1:23). Petrus wordt hier een instrument van satan om Jezus ertoe te bewegen af te zien van de weg van het kruis. Zo probeert de duivel Jezus alsnog in zijn frame en daarmee onder zijn macht te krijgen.

Jezus brengt echter aan het licht hoe de duivel macht probeert uit te oefenen. Wij zijn gewaarschuwd.

הָאוֹר

Het Licht,

Gert Jan

[1] Jerry Rankin & Ed Stetzer,  Spiritual Warfare and Missions: The Battle for God’s Glory Among the Nations (Nashville, TN: B&H Publishing Group, 2010), 52.

Titelfoto: Ambreen Hasan, “Cloud Portal” (2011) by Ned Kahn in Davis Court San Francisco, 2016, CC0 1.0.