Wat is de weg naar het leven? Voor veel mensen is dit misschien geen vraag, maar voor mij wel. Wanneer ik over deze vraag nadenk, zie ik de slinger van de mechanische klok voor me die thuis aan de muur hangt. Deze beweegt continu heen en weer. Dat heen en weer bewegen illustreert voor mij mijn heen en weer geslingerd worden.

Slingerweg 1: Hopen of oplossen

Mijn leven beweegt al tientallen jaren tussen uitersten. Deze uitersten beschrijf ik met een aantal aan Israël ontleende woorden. Het eerste woord hiervan is Endlösung: ‘de definitieve oplossing van het Jodenvraagstuk uitgevoerd door de nazi’s’. Het tweede woord is Hatikwa: ‘de Hoop’, zoals het Hebreeuwse volkslied van Israël wordt genoemd.

Slingerweg 2: Geloven of voelen

Om deze twee uitersten te illustreren gebruik ik het beeld van een slingerweg. Mijn slingerweg begon in een periode van wanhoop. Ik worstelde met zelfmoordgevoelens. Eén pad bood de definitieve oplossing: een einde maken aan alle innerlijke pijn. Het andere pad, ondanks dat ik geen enkel lichtpuntje voor ogen had, was mijn keus voor de hoop. Ik kon me namelijk niet voorstellen dat Gods bedoeling met het leven zou zijn, dat het in duisternis eindigt. Al was mijn ziel vol gevoelens van pijn, mijn geloof, bleef dwars tegen die gevoelens in, zich richten op de hoop (Hatikwa)

Slingerweg 3: Door de pijn heen of van de pijn af

Met een psychologisch rapport op zak stapte ik de huisartsenpraktijk binnen en werd ik doorverwezen naar therapie. Vanaf het begin besefte ik dat therapie geen makkelijke weg is. De pijn die ik jarenlang in mijn kelder had opgeborgen, moest naar boven komen en bewust gevoeld worden. Zonder dat besef was ik mogelijk afgehaakt. Wie zit er immers op te wachten, om door therapie de innerlijke pijn steeds duidelijker te gaan voelen? De weg van hoop loopt echter dwars door de pijn heen; de weg van de definitieve oplossing is uiteindelijk alleen maar het wegvluchten van de pijn.

Kiezen: De weg van de overgave

In deze tijd van mijn leven is de pijn van Jezus voor me gaan leven. Die pijn blijkt uit de volgende uitspraak van Hem (Johannes 12:24):

“Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: Indien het tarwegraan in de aarde niet valt, en sterft, zo blijft hetzelve alleen; maar indien het sterft, zo brengt het veel vrucht voort.”

De basisregel van de schepping wordt hier zichtbaar: leven behouden door los te laten [1]. In Zijn leven zien we dat deze basisregel zichtbaar wordt. Hij demonstreerde dat de weg van overgave, de weg naar vruchtbaarheid en leven is. Daarentegen is de weg van de definitieve oplossingen, gericht op het vasthouden aan het zelf en de pijn ontwijken, uiteindelijk onvruchtbaar. De weg van hoop is de weg door pijn, lijden en dood heen naar leven.

הַטּוֹב

Het Goede,

Gert Jan

[1]. E. Stanley Jones, ZELF overwinning door overgave, vert. dr. D. van Veen (Kampen: Kok, 1985), 41–70.