Wat is de waarde van woede? Deze uitdrukking met de bijbehorende uitleg heb ik niet zelf verzonnen, maar geleend [1].

Waarde 1: Trouw

Woede is een signaal: iemand gaat over mijn grens. Hoewel het in de menselijke praktijk regelmatig misgaat, is toorn een goed gevoel. God Zelf uit namelijk Zijn toorn. Als iemand over Zijn grens heengaat, uit Hij Zijn woede. Wanneer het volk Israël ontrouw is aan de HEERE, ontbrandt Zijn toorn (Exodus 23). Dit is de woede van een man die geconfronteerd wordt met overspel (Spreuken 6:34).

Doordat Israël een verbond heeft met de HEERE, gaat het volk over Zijn grens heen als het Zijn wet overtreedt. Het volk pleegt overspel als het andere goden dient (Ezechiël 20:30). De HEERE ziet dat niet onbewogen aan, maar als een bedrogen echtgenoot raakt het Hem diep en Hij uit dat dan ook.

Waarde 2: Gerechtigheid

God wijst (sociale) ongerechtigheid af (Amos 2:5–7). Gods toorn ontbrandt wanneer de arme wordt onderdrukt, wanneer geld doorslaggevend is in de rechtspraak, en wanneer rijken weelderig leven terwijl weduwen en wezen hongerlijden. God ziet dit onrecht niet onbewogen aan, maar gaat over tot actie. Hij roept op om het recht te herstellen en geeft mensen de tijd om dat in de samenleving te doen. Als dat niet gebeurt, komt Zijn toorn naar buiten en vernietigt Hij het onrecht, en daarmee allen die hun leven met dit onrecht hebben verbonden.

Evaluatie: Liefde

God is liefde (1 Johannes 4:8). En van die liefde staat in Hooglied 8:6:

“Zet mij als een zegel op Uw hart, als een zegel op Uw arm; want de liefde is sterk als de dood; de ijver is hard als het graf; haar kolen zijn vurige kolen, vlammen des HEEREN.”

Liefde is een vuur. Dit is geen gemoedelijke lievigheid die alles maar goed vindt, maar een hartstochtelijke liefde. Deze liefde verdraagt geen ontrouw en ongerechtigheid. Omdat God liefde is, is Hij een verterend vuur voor alles wat die liefde schendt (Deuteronomium 32:22). Zijn woede is daarom niet willekeurig, onredelijk of onbeheerst, al kan het zo lijken. Het doel van de toorn is dat het volk zich diep realiseert te ver te zijn gegaan en zich bekeert om het verbond met de HEERE te herstellen. Zijn toorn is een aspect van Zijn liefde. Dat is de waarde van woede.

אַהֲבָה

Liefde,

Gert Jan

[1] Marjan van der Burg-Los, “De Waarde van Woede: De Morele Waardering van Woede binnen de Christelijke Traditie” (afstudeerscriptie, Universiteit Utrecht, 2008), 1, 13–16, 20–26.

Titelfoto: Nevit, Animated fire, 2008, CC BY-SA 3.0.