Wie is voor mij een voorbeeld? Het gaat hierbij om de identificatiefiguur in mijn leven.

Voorbeeld 1: Negatief

Als ik in gedachten terugga naar de periode vóór mijn volwassenheid, zie ik vooral voorbeelden zoals ik niet wil zijn. Natuurlijk kan ik van bijna iedereen uit mijn toenmalige omgeving wel positieve eigenschappen noemen, maar echte identificatiefiguren zaten er niet tussen.

Niet dat ik dat toen zo had kunnen verwoorden, want ik had weinig inzicht in mijn gevoelens. Maar een echt voorbeeld zou mij beïnvloed hebben [1]. De volgende kenmerken typeren zo’n voorbeeld:

1. Het is iemand die niet doet wat hoort, maar zijn eigen koers vaart.
2. Het is iemand die zichzelf is en het lef heeft om op te vallen.
3. Het is iemand die onthecht is en goed kan relativeren.

Ook nu ik terugkijk, moet ik constateren dat zulke positieve voorbeelden er niet waren.

Voorbeeld 2: Positief

Vele jaren later was zo’n positief voorbeeld er opeens wel. Tijdens een preek stond hij ineens voor mij: Stefanus (Handelingen 7). Luisterend naar die preek ontstond in mij het verlangen: dit wil ik ook.

Dat was een sterke innerlijke reactie, maar ik kon niet verwoorden wat mij zo in Stefanus aantrok. Zijn levenseinde was immers allesbehalve aantrekkelijk. Juist in zijn gewelddadige dood stelt hij echter Jezus present (Handelingen 7:59,60):

“En zij stenigden Stefanus, aanroepende en zeggende: Heere Jezus, ontvang mijn geest. En vallende op de knieën, riep hij met grote stem: Heere, reken hun deze zonde niet toe! En als hij dat gezegd had, ontsliep hij.”

Het voorbeeld van Jezus ervaar ik vaak als onbereikbaar hoog. Stefanus brengt dat voorbeeld dichterbij.

Voorbeeld 3: Inspirerend

Wat heeft Stefanus wat ik mis? Over die vraag heb ik inmiddels vele jaren nagedacht. Dit is mijn voorlopige tussenstand:

1. Hij wordt geleid door de Heilige Geest en stelt daarom de bestaande godsdienst ter discussie.
2. Hij heeft de moed dit ook uit te spreken en met tekenen te onderstrepen.
3. Hij reageert niet vanuit pijn, maar heeft mededogen met zijn moordenaars.

Hij is niet gebonden door sociale angst en laat zich ook niet binden door zijn pijn. Hij is vrij! Daarom is Stefanus voor mij een voorbeeld.

הַתִּקְוָה

De Hoop,

Gert Jan

[1] Pacelle van Goethem, IJs verkopen aan Eskimo’s: De psychologie van het overtuigen (Amsterdam: VU University Press, 2006), 145–159.

Titelfoto: George Hodan, The Footprint Made Up Of Stones, CC0 1.0.