Welke stem spreekt in de Holocaust? Ik heb al eerder geschreven over het doodzwijgen van de Holocaust. Welke stem wordt gehoord als er wél geluisterd wordt?

Stem 1: Uit de hemel

Als inleiding wil ik iets opmerkelijks vertellen over een woord van Jezus in Handelingen 9:4:

“Wat vervolgt gij Mij?”

Het is een stem uit de hemel. Jezus spreekt hier tegen Saulus, die de volgelingen van Jezus vervolgt. Het opmerkelijke is dat Jezus niet spreekt over het vervolgen van Zijn discipelen, maar over Zichzelf. Jezus is het hoofd van de gemeente als Zijn lichaam (1 Korinthe 12:27; Efeziërs 5:23). Net zoals het hoofd de pijn van het lichaam voelt, zo voelt Jezus de pijn van de gemeente. Hij betrekt die vervolging dan ook op Zichzelf.

Stem 2: Uit de trein

Toen de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog per trein werden afgevoerd naar de vernietiging, bevonden zich onder hen ook gedoopte Joden [1]. Ook zij zaten in de trein, op weg naar de dood. Het aantal gedoopte Joden dat omkwam in de Holocaust wordt geschat op tienduizenden.

Omdat zij gedoopt waren en lid van de christelijke kerk, beschermde dat hen in het begin van de Holocaust tegen deportatie. Het was echter slechts uitstel van executie. De kerk kon hen uiteindelijk niet beschermen. Naast de dreiging van hun vervolgers hadden zij ook te lijden onder hun eigen volk. In het doorgangskamp Westerbork zaten de gedoopte Joden daarom apart, in barak 73. Hierdoor zijn zij tijdens herdenkingen ook een vergeten groep geworden.

Maar zij zaten wel in de trein. En wie hoort hun stem?

Stem 3: Uit de gaskamer

Omdat de gedoopte Joden tot het Messiaanse volk behoorden en tegelijk geloofden in de Messias, was Hij dubbel met hen verbonden. Hij was bij hen toen zij in de trein hun dood tegemoet reden. Hij voelde hun pijn. Hij werd veracht toen zij werden veracht.

Uiteindelijk eindigde het leven van de gedoopte Joden ook in de gaskamer. Maar steeds was Jezus bij hen. Daarom spreekt uit de gaskamer ook nu nog een stem. De kerk zou die stem toch moeten herkennen. Het is de stem van Hem die ons toeroept: Waarom vergassen jullie Mij?

אֶמֶת

Waarheid,

Gert Jan

[1] Evert W. Van de Poll, Sacred Times For Chosen People: Development, Analysis and Missiological Significance of Messianis Jewish Holidays Practice (Zoetermeer: Boekencentrum ,2008), 52-54.

Titelfoto: Jason M Ramos, Auschwitz – gas chamber, 2013, CC BY 2.0.